• عوامل مشوق فعالیت شرکت‌های خارجی در فضای مجازی

      عوامل مشوق فعالیت شرکت‌های خارجی در فضای مجازی

      شرکت‌های خارجی در صورتی اقدام به فعالیت در فضای مجازی کشور دیگر می‌کنند که سود و مزایای قابل توجیه را به همراه داشته باشند. در حالت کلی، شرکت‌ها در فضای مجازی قابلیت دسترسی را به کشورهای دیگر می‌دهند، یعنی هر فردی با دسترسی به اینترنت می‌تواند از امکانات فضای مجازی کشور دیگر استفاده کند. در این قسمت این بخش‌ها مورد بررسی قرار خواهد گرفت:
      درآمدزایی در فضای مجازی
      کیفیت بستر اینترنت
      به دست‌گیری سهم بازار


      درآمدزایی در فضای مجازی
      شرکت‌های چند ملیتی برای کسب در آمد بیشتر تمایل به فعالیت در فضای مجازی کشورهای دیگر دارند. از این رو شرکتها به کشورهایی که جمعیت بیشتر و فعالان بیشتر در فضای مجازی دارند تمایل بیشتری برای فعالیت دارند، مانند کشور چین. برای مثال شرکت Google اکثر درآمد خود را از طریق نمایش تبلیغات در سرویس‌های مختلف مانندGmail ،Google ، YouTube و ... بدست میاورد و این به این معناست که اگر افراد بیشتری از این خدمات استفاده کنند، این شرکت سود بیشتری می‌برد. از این رو اقدام به بررسی فاکتورهای در آمدزایی در فضای مجازی در 3 کشوری که بررسی شد و کشور ایران می‌پردازیم. این اطلاعات بر طبق آخرین آمار بانک تجارت جهانی جمع‌آوری شده است و به بررسی عوامل موثر در درآمدزایی در فضای مجازی می‌پردازیم. با توجه به اطلاعا مطمعن قابل دسترسی این موارد عبارتند از:
      جمعیت کشور
      تعداد کاربران اینترنتی
      تعداد کاربران تلفن همراه
      جمعیت کشور
      کشورهای پر جمعیت بازار مناسبی برای تولید کنندگان هستند. در صورت داشتن جمعیت زیاد، امکان فروش کالاهای بیشتری فراهم می‌شود و در نتیجه سود بیشتری برای تولید کننده به وجود می‌آید. نکته قابل توجه ایجاست که جمعیت کل کشور، فقط یکی از معیارها برای بررسی جهت سرمایه گزاری است و باید به معیارهای دیگر مثلا تعداد افرادی که قابلیت استفاده از اینترنت را دارند نیز توجه کرد. از این رو مقایسه رشد جمعیت ایران, چین، آلمان و پاکستان از سال 1960 میلادی تا 2015 و روند رشد جمعیت در شکل زیر آمده است.

      روند رشد جمعیت در ایران ، چین ، پاکستان و آلمان
      مقایسه جمعیت این چهار کشور در سال 2015 میلادی که توسط بانک جهانی اعلام شده در شکل زیر آمده است. همانطور که مشاهده شد از نظر جمعیت کشور ایران و آلمان به هم نزدیکند (آلمان 81 میلیون نفر و ایران 79 میلیون نفر).

      مقایسه جمعیت ایران ، چین ، پاکستان و آلمان در سال 2015

      این آمار نشان می‌دهد که از نظر جمعیت ایران موقعیت خوبی به عنوان مصرف کننده دارد. در این جمعیت افرادی هستند که به طور مستقیم از اینترنت استفاده نمی‌کنند، اما وجود آنها باعث افزایش استفاده از فضای مجازی می‌شود. برای مثال نوزادان قادر به استفاده از فضای مجازی نیستند، اما وجود آنها باعث افزایش کسب و کار در فضای مجازی در زمینه محصولات مورد نیاز آنها می‌شود. به طور مثال والدین از شبکه‌های مجازی اقدام به خرید وسایل مورد نیاز نوزادان می‌کنند. یا برخی از محصولات نوزادان به صورت IoT یا اینترنت اشیا در بستر فضای مجازی خدمات رسانی کند.
      تعداد کاربران اینترنتی
      جمعیت کشور در راه ‌اندازی کسب و کار در فضای مجازی اهمیت دارد، اما نکته مهم اینجاست که چه مقدار از جمعیت کشور از اینترنت استفاده‌ می‌کنند. در صورت عدم دسترسی به اینترنت، مردم کشور نمی‌توانند از فضای مجازی استفاده کنند. بر اساس گزارش بانک جهانی از سال 1990 میلادی تا 2015 میلادی در کشورهای ایران ، چین ، آلمان و پاکستان ، رشد استفاده از کاربران اینترنت در شکل زیر آمده است. در سال 1990 در کشور ایران، چین و پاکستان، هیچ استفاده از اینترنتی ثبت نشده است. اما در سال 2015 بیشتر از نیمی از مردم چین و کمتر از نیمی از مردم ایران به اینترنت دسترسی داشتند و در کشور آلمان بیش از 87 درصد مردم و در پاکستان فقط 18 درصد مردم دسترسی به اینترنت داشتند که این رشد رو به افزایش است. بانک جهانی این آمار را به ازاء هر 100 نفر اعلام داشته. در شکل زیر می‌توانید تعداد کاربران اینترنتی را در هر صد نفر مشاهده کنید. در این مورد ، آلمان با اختلاف زیادی نسبت به بقیه کشورها کاربران اینترنتی دارد و کمترین کاربران اینترنتی برای کشور پاکستان است. ایران و چین نیز مقدار مناسبی یعنی حدود نیمی از جمعیت کاربر اینترنتی دارد. این آمار در واقع کسانی هستند که در یکسال وسایل ارتباطی مانند کامپیوتر، تلفن همراه، تلویزیون دیجیتال و غیره از اینترنت استفاده کردند.
      رشد کاربران اینترنی در کشور ایران ، چین ، پاکستان و آلمان


      تعداد کاربران اینترنتی (در هر صد نفر) در ایران ، چین ، آلمان و پاکستان در سال 2015
      تعداد کاربران تلفن همراه
      تمام کسانی که از تلفن همراه استفاده می‌کنند ممکن است به اینترنت و به خصوص اینترنت موبایل دسترسی نداشته باشند و یا تلفن همراه خدمات اینترنتی را پشتیبانی نکند و یا اپراتور محدودیت‌هایی در راه اندازی این خدمات در برخی مناطق داشته باشد. اما تعداد کاربران تلفن همراه ، نشان دهنده افرادی است که در آینده احتمال استفاده از اینترنت را خواهند داشت، در صورتی که سیاست دولت درجهت گسترش شبکه اینترنت همراه و در دسترس گذاشتن گوشی‌ها با این قابلیت را داشته باشد. همچنین افراد می‌توانند به طور غیر مستقیم از اینترنت با خدمات تلفن همراه مانند سیستم پیام کوتاه استفاده کنند. مانند سیستم جستجو از طریق پیامک که با فرستادن سوال به سامانه پیامکی، این سامانه جواب را در اینترنت جستجو کرده و به کاربر پیامک می‌کند و یا سیستم‌های VoIP که کاربر با تماس تلفنی با سامانه و وارد کردن رمز فعالسازی، ارتباط مکالمه را غیر مستقیم از بستر اینترنت فراهم می‌سازد. از این رو تعداد افرادی که از تلفن همراه در یک کشور استفاده می‌کنند نیز برای کسب درآمد مستقیم یا غیرمستقیم در فضای مجازی مهم است. بر طبق آمار بانک تجارت جهانی رشد استفاده از تلفن همراه در کشورهای ایران ، چین ، آلمان و پاکستان رو به افزایش بوده و این افزایش در سالهای آینده انتظار می‌رود. در شکل زیر رشد افزایش تعداد کاربران تلفن همراه در این چهار کشور به ازای هر 100 نفر را می‌بینید.

      رشد کاربران تلفن همراه در ایران ، چین ، پاکستان و آلمان
      بر اساس آمار بانک جهانی در سال 2015 میلادی (آخرین آمار) کشور چین و ایران به اکثر کاربران یعنی از هر 100 نفر بیش از 93 نفر را پوشش می‌دادند و کشور پاکستان کمترین یعنی از هر 100 نفر حدود 93 نفر. کشور آلمان بیشترین پوشش یعنی از هر 100 نفر 117 پوشش را داشت. علت بیشتر بودن این مقدار از 100 این است که تقریبا اکثر مردم آلمان از تلفن همراه استفاده می‌کنند و برخی بیش از یک شماره دارند. آخرین آمار کابران تلفن همراه برای هر 100 نفر در این چهار کشور در سال 2015 در شکل زیر آمده است.
      تعداد کاربران تلفن همراه برای هر 100 نفر در ایران ، چین ، پاکستان و آلمان در سال 2015


      کیفیت بستر اینترنت
      برای شرکت‌های فعال در فضای مجازی کیفیت اینترنت عامل مهمی است. این شرکت‌ها برای رقابت سعی در ارائه خدمات با بهترین کیفیت را دارند. در صورتی که کیفیت اینترنت پایین باشد ، این شرکت‌ها با مشکل خدمات رسانی مواجه خواهند شد. به طور کلی کشورهایی که کیفیت مناسب برای کاربران اینترنتی دارند به عنوان مقصد مناسب برای سرمایه‌گذاری و فعالیت شرکت‌ها در فضای مجازی هستند. کیفیت مناسب امکان بهبود خدمات و سرویس رسانی بهتر را فراهم می‌کنند. در اینجا به برخی از عوامل موثر در کیفیت بستر اینترنت پرداخته خواهد شد. کیفیت بستر اینترنت با توجه به اطلاعات موجود عبارتند از:
      سرعت اتصال به اینترنت
      دسترسی به سرورهای امن
      قابل اطمینان بودن اتصال به شبکه اینترنت

      سرعت اتصال به اینترنت
      این یکی از عوامل مهم برای خدمت رسانی در فضای مجازی است. برخی از خدمات مانند IPTV قابلیت استفاده در اینترنت با سرعت پایین را ندارند. همچنین سرعت بالا اینترنت خدمات رسانی را برای سرویس دهندگان را بهتر می‌کند و برای مثال می‌توانند پایگاه‌ها با کیفیت بهتر راه اندازی کنند. در واقع کشورهایی که سرعت متوسط اتصال به اینترنت بالاتری ئارند بستر مناسب‌تری برای خدمات رسانی و تجارت در فضای مجازی را فراهم می‌کنند. بر طبق گزارش Akamai سرعت اینترنت در چهارکشور ایران ، چین ، پاکستان و آلمان در شکل زیر آمده است.

      همانطور که دیده شد، کشور آلمان رشد بسیاری زیادی داشته ، یعنی سرعت متوسط اتصال به اینترنت در سالهای مختلف افزایش داشته و نسبت به ایران ، چین و پاکستان از سرعت متوسط بالاتری برخوردار است. کشورهای چین ، ایران و پاکستان رشد داشتند ولی این رشد خیلی بالا نبوده و پایین ترین سرعت متوسط اینترنت مربوط به کشور پاکستان است.


      دسترسی به سرورهای امن
      فراهم بودن امنیت برای ایجاد ارتباط جزئی از فاکتورهای مهم است. در حال حاضر تنها معیار حساب شده ، تعداد سرورهای امنی که از رمزنگاری استفاده می‌کنند است. البته فاکتورهای دیگر نظیر به کارگیری استاندارها امنیتی در سرورها. چگونگی مقابله با حملات سایبری ، ایمن سازی سرورها نیز حائز اهمیت است ، اما برای این موارد هیچ داده آماری دقیق و قابل اعتمادی برای این کشورها ثبت نشده. از این رو تنها فاکتور سرورهای امن را رمزنگاری شده که بانک جهانی ارائه داده حساب خواهد شد. همانطور که در شکل زیر مشاهده می‌شود ، کشور آلمان با اختلاف بسیار زیادی نسبت به ایران ، چین و پاکستان رشد داشته. این آمار در واقع تعداد سرورهایی است که از الگوریتم رمزنگاری برای تبادل اطلاعات استفاده می‌کنند. این آمار تعداد سرورها را برای هر یک میلیون نفر نشان می‌دهد. در شکل زیر تعداد سرورهای رمزنگاری شده برای هر یک میلیون نفر در سال 2015 بر طبق آخرین آمار بانک تجارت جهانی نشان داده شده که کشور آلمان بیش از 1700 سرور بیشترین و کشور پاکستان با داشتن فقط 2 سرور کمترین سرور را برای هر یک میلیون نفر دارند. کشور ایران فقط 6 سرور و چین فقط 10 سرور دارد. این نشان می‌دهد که در امر ایمن سازی انتقال داده کشور آلمان اهمیت زیادی داده و از این رو به علت امنیت بیشتر ، بستر مناسب‌تری برای فعالیت دارد.

      رشد سرورهای رمزنگاری شده در کشورهای ایران ، آلمان ، چین و پاکستان

      تعداد سرورهای رمزنگاری شده (برای هر یک میلیون نفر) در ایران، آلمان ، چین و پاکستان در سال 2015


      قابل اطمینان بودن اتصال به شبکه اینترنت
      قابل اطمینان بودن اتصال یعنی کاربران بتوانند به بستر اینترنت اطمینان کنند و در آن فعالیت کنند. در واقع بستر اینترنت کشور ، دائما به اینترنت متصل باشند و در مقابل قطعی از اینترنت مقاومت نشان دهند. یعنی ابزارها و فناوری‌هایی وجود داشته باشد تا اطمینان حاصل کند که کاربران اتصال دائمی به اینترنت دارند. این فاکتور مهمی است ، زیرا شرکت‌های فعال در فضای مجازی و مشتریان آنها نیاز به اینترنت قابل اطمینان و متصل دارند. برای مثال تصور کنید کاربران که از IPTV برای تماشا تلویزیون استفاده می‌کنند و در صورت قطع شدن اینترنت این سرویس از دسترس آنان خارج است و این رضایت کاربر از خدمات را کم می‌کند و به شهرت خدمات دهنده صدمه می‌زند. بر اساس آخرین آمار معتبر از Dyn در سال 2014 میلادی ،اینترنت در کشورهای چین و آلمان از اطمینان بالایی برخوردار است. زیرا در مقابل قطعی از اینترنت مقاومت می‌کنند. اما در کشورهای پاکستان و ایران احتمال قطعی از اینترنت متوسط است و این دو کشور از اطمینان مطلوبی در بستر اینترنت برخوردار نیستند. در گزارش Dyn قابل اطمینان بودن بستر اینترنت به عنوان مقابله در قطعی اینترنت مطرح شده و اطمینان کمتر مربوط به احتمال ضعیف قطعی اینترنت ، احتمال متوسط قطعی اینترنت و احتمال زیاد قطعی اینترنت است. این اطلاعات به صورت نقشه در شکل زیر آمده است.
      اطمینان اتصال به اینترنت در دنیا در سال 2014

      به دست‌گیری سهم بازار
      سهم بازار جزء عوامل مهم فعالیت شرکت‌های خارجی در فضای مجازی کشور دیگر است. در صورت به دست گرفتن سهم بالایی از بازار یک کشور ، شرکت‌ها قدرت کنترل بهتری برای فعالیت‌های اقتصادی و سیاسی را دارند. Google که در سال 2016 به عنوان پر بازدیدترین سایت در ایران شناخته شده قدرت کنترل بهتری در بازار ایران دارد و از آنجایی که موتورهای جستجو بومی سهم زیادی در بازار ایران ندارند، Google می‌تواند سیاست‌های خود را به گونه‌ای که می‌خواهد در بازار ایران انجام دهد. برای مقابله با Google باید رقیب رقیب دیگری در ایران که بتواند جایگزین Google باشد به وجود آید، مانند کاری که Baidu در چین انجام داد. عامل اصلی که شرکت‌های خارجی در چین به دنبال رقابت برای ورود هستند، علاوه بر بازار چین که درآمدزا است ، به دست‌گیری سهام بازار است که بعدا بتوانند سیاست‌ها خود را بهتر اجرا کنند. همچنین سهم بازار بیشتر ، نشان دهنده نیاز کاربران به یک سری خدمات است که می‌توانند از این نیاز جهت منافع خود استفاده کنند. سهم بازار علاوه بر سودآوری مالی ، قدرت سیاسی شرکت را جهت سیاست‌گذاری به نفع خودشان گسترش می‌دهد. به طور کلی رقیب بزرگترین خطر از دست دادن سهم بازار است. این رقیب، می‌تواند رقیب خارجی (شرکت خارجی) یا داخلی (شرکت داخلی) باشد. سهم بازار به عوامل دیگر مانند فرهنگ ، زبان ، دین و غیره بستگی دارد. از این رو شرکت‌ها برای کنترل بازار در این موارد اقدام به تحقیق می‌کنند.
تمامی حقوق برای مرکز ملی فضای مجازی محفوظ است. هر گونه کپی‌برداری از مطالب با ذکر منبع بلامانع است.