• طبقه بندی مقالات
    • گزارش بازی پوکمون‌گو
      گزارش بازی پوکمون‌گو

      1-مقدمه
      بازی پوکمون‌گو در ششم جولای سال 2016 میلادی (16 تیر ماه 1395) توسط یک شرکت آمریکایی به نام نیانتک به بازار عرضه شد. این شرکت که در سال 2010 توسط شخصی به نام جان هانکه ذیل شرکت گوگل تأسیس گردید، در سال 2015 از مجموعه گوگل جدا شده و به‌صورت مستقل به فعالیت‌هایش ادامه داد. نیانتک امروزه به عنوان برترین شرکت در حوزه بازی‌های واقعیت افزوده شناخته شده و سرورهای آن توانایی پردازش بیش از 200 میلیون اتفاق در روز را در بازی‌های خود دارند. این شرکت پیش از این نیز برنامه‌هایی همچون Field Trip و Ingress را نیز عرضه کرده بود که مبتنی بر حرکت و جابجایی کاربران بوده و به آن‌ها امکان یافتن اشیائی در محیط پیرامونی را می‌داد [1] .
      بازی پوکمون‌گو ابتدا در کشورهای استرالیا، زلاندنو و آمریکا برای دو پلت‌فرم اندروید و آی‌اواس در اپ‌استورهای گوگل‌پلی و اپل ارائه گردید. انتشار این بازی در اروپا با توجه به استقبال کاربران و عدم توانایی سرورها در پردازش با تأخیری یک هفته‌ای به بازار عرضه شد [2].
      2- توصیف بازی
      سبک بازی پوکمون‌گو را در یک عبارت می‌توان (ماجراجویی در دنیای واقعی) تعریف کرد. بدین معنا که بازی با استفاده از قابلیت مکان‌یاب تلفن‌های هوشمند در کنار تکنولوژی (واقعیت افزوده) به تشخیص موقعیت مکانی دقیق بازیکن در نقشه واقعی جهان پرداخته و آن را در نقشه موجود در بازی به نمایش می‌گذارد. تکنولوژی واقعیت افزوده نیز به کمک دوربین پشتی تلفن فضای حقیقی موجود در اطراف بازیکن را نمایش می‌دهد. در این میان شخصیت‌های بازی (پوکمون ها) در دنیای مجازی به تصویر محیط واقعی افزوده شده و کاربر می‌تواند در دستگاه خود این موجودات را مشاهده نماید [3].
      شکل 1: تصویری از نقشه شهر در بازی پوکمون‌گو و محل حضور کاربر و شکار پوکمون


      مانند دیگر بازی‌های از این دست، هدف اصلی بازی پوکمون جمع کردن هیولاها و مبارزه با آن‌ها است. نکته قابل‌توجه این است که بازیکنان در آن مأموریتی مبنی بر کشتن یا از بین بردن شخصیت‌های بازی ندارند، بلکه با هدف قرار دادن آن‌ها، به‌نوعی آن‌ها را برای خود جمع‌آوری می‌کنند. در این بازی پوکمون‌ها دارای هوش هستند به‌صورتی که در شرایط مبارزه، تجربه پیدا کرده و قوی‌تر می‌شوند. این مسئله به معنای افزایش مهارت و تکامل شکلی و اندازه آن‌ها است که آن‌ها را به هیولاهایی قوی‌تر و بزرگ‌تر تبدیل می‌کند.
      ایستگاه‌های پوکمون محل تجمع آیتم‌های بازی می‌باشد. این مکان‌ها، مناطق مهم شهری بوده و توسط شرکت سازنده در نقشه جغرافیایی بازی پیش‌بینی و ایجاد شده‌اند. با حضور در این مکان‌ها، بازی آیتم‌هایی را به صورت تصادفی در مقابل کاربران قرار می‌دهد. این آیتم‌ها شامل توپ‌های شکار ، تخم پوکمون ، عود ، سکه و سایر موارد می‌باشد.
      آیتم‌های مختلف را در بازی می‌توان به‌صورت رایگان به دست آورد. اما برای به دست آوردن آیتم‌ها بدون صرف زمان و انجام بازی، امکان خرید آن‌ها نیز وجود دارد. خرید آیتم‌ها در بازی با استفاده از یک واحد پولی تعریف‌شده درون بازی به نام سکه‌های پُک امکان پذیر است. برای به دست آوردن این سکه‌ها دو روش وجود دارد. اولین راه یافتن سکه‌ها در بازی است که به دلیل تعبیه کم در بازی، به‌سختی یافت می‌شود. روش دوم نیز استفاده از پول واقعی برای خرید سکه است [4].
      3- آمار بازی
      بازی پوکمون‌گو پس از 14 ساعت در اپل اپ‌استور و 4 روز در گوگل‌پلی رتبه اول بیشترین تعداد دانلود را به دست آورد و ازاین‌رو عنوان سریع‌ترین بازی در دستیابی به بیشترین تعداد دانلود را از آن خود کرد. بر اساس گزارش (سیمیلار وب) تنها دو روز پس از انتشار این بازی تعداد کاربران فعال روزانه آن به تعداد کاربران فعال روزانه توییتر نزدیک شده و پیش‌بینی می‌شود به زودی از آن پیشی بگیرد.
      نمودار 1: مقایسه تعداد کاربران فعال پوکمون‌گو و توییتر دو روز پس از انتشار آن
      منبع: SimilarWeb

      همچنین مدت زمانی که کاربران صرف این بازی کرده‌اند بیشتر از شبکه‌های اجتماعی همچون واتس‌آپ و اینستاگرام بوده است.

      نمودار 2: مدت زمان صرف شده در بازی پوکمون‌پو در مقایسه با شبکه‌های اجتماعی
      منبع: SimilarWeb
      4- جنبه‌های اجتماعی
      بر اساس اخبار، در این بازی امکان تشکیل تیم و ایجاد ارتباط بین بازیکنان و اقدام به شکار دسته جمعی برای یافتن پوکمون‌های نایاب و کمیاب وجود دارد. نکته جالب پیشی گرفتن محبوبیت این بازی از شبکه‌های اجتماعی همچون Tinde است و این شاید نقطه آغازی برای پدید آمدن متفاوت‌ترین شبکه اجتماعی مجازی از متفاوت‌ترین راه باشد. پوکمون‌گو می‌تواند توأمان بازی‌های دستگاه‌های هوشمند و شبکه‌های اجتماعی را دستخوش تحولات اساسی کند (3).
      4-1- ویژگی‌های مثبت بازی
      • تحرک بازی کننده: یکی از مشکلات بازی‌های رایانه‌ای عدم تحرک بازیکنان است که در نسل‌های جدید سعی بر برطرف کردن این موضوع داشته‌اند. در این بازی نیز بازیکن برای انجام بازی نیاز به حرکت در محیط واقعی دارد.
      • تجربه فعالیت‌های جمعی و اجتماعی شدن: اجتماعی شدن از طریق بازی هدف اصلی سازندگان بازی پوکمون گو بوده است. تعامل در بازی محدود به شکار و رفتن به باشگاه‌های تیم‌های رقیب است اما بازیکنان با توجه به حضور فیزیکی در کنار هم با یکدیگر دوست شده و تیم تشکیل می‌دهند.
      • مکان تبلیغات برای مشاغل: با توجه به آنکه پوکمون‌ها می‌توانند در مکان‌های مختلف قرار گیرند، این امکان را برای صاحبان مشاغل فراهم می‌کنند که پوکمون‌های بیشتری در حوالی منطقه آن‌ها ایجاد شود.
      4-2- ویژگی‌های منفی بازی
      بازی پوکمون‌گو دسترسی‌های زیر را در گوشی‌های هوشمند خواهد داشت:
      1. جستجوی حساب‌های کاربری فرد که به شناسایی هویت وی منجر می‌شود.
      2. یافتن فهرست تماس‌ها
      3. شناسایی موقعیت دقیق مکانی
      4. دسترسی به عکس‌ها و فایل‌های چندرسانه‌ای و دیگر داده‌های ذخیره شده در حافظه گوشی و حافظه ابری حساب کاربری گوگل کاربر امکان استفاده از دوربین گوشی برای تهیه عکس و ویدئو
      5. قابلیت دریافت داده از اینترنت
      6. کنترل ویبره گوشی
      7. جفت شدن با گوشی‌های دارای بلوتوث روشن
      8. دسترسی به تنظیمات بلوتوث
      9. مشاهده کامل اطلاعات شبکه‌ای
      10. استفاده از حساب‌های کاربری و جلوگیری از به خواب رفتن گوشی
      همچنین اطلاعات زیر در سرور شرکت سازنده بازی ذخیره خواهد شد:
      1. موقعیت‌های مکانی فعلی و قبلی
      2. مسیر پیموده شده بین موقعیت‌های مختلف
      3. زمان حضور در هر موقعیت و مدت زمان سپری‌شده در هر یک از آن‌ها
      4. آنچه که شما در هر لحظه و در گذشته به آن نگاه می‌کنید (با مشاهده دوربین گوشی)
      5. بررسی وضعیت ظاهری شما و فایل‌هایی که بر روی گوشی دارید و محتوای داخل آن‌ها
      مؤسس این شرکت، جان هانکه، به مدت چهار سال در وزارت امور خارجه امریکا کار کرده است. (5)او مؤسس و مدیرعامل شرکت کی‌هول بوده که سرمایه‌گذار اصلی آن، شرکت In-Q-Tel بوده است. (6) شرکت In-Q-Tel در زمینه سرمایه‌گذاری خطر پذیر به‌منظور مجهز کردن سازمان اطلاعات مرکزی(CIA) و سایر نهادهای امنیتی امریکا به آخرین تکنولوژی‌های اطلاعاتی فعالیت می‌نماید. (7) با توجه به سوابق اطلاعاتی و امنیتی مؤسس این شرکت دور از انتظار نیست که داده‌های حساس شخصی کاربران این بازی در دسترس سازمان‌هایی مانند سیا و آژانس امنیت ملی آمریکا قرار گرفته و از آن برای تجزیه‌وتحلیل شرایط کشورهای مختلف و شناسایی شهروندان آن‌ها استفاده شود. در جمع بندی آسیب‌ها و نقاط منفی این پدیده‌ی دنیای سرگرمی می‌توان بصورت اختصار به موارد ذیل اشاره نمود:
      o رصد مناطق مختلف توسط بازی‌سازان: با توجه به پراکندگی پوکمون‌ها و بازیکنان در سطح شهر، اهمیت و امکان تردد مکان‌های مختلف شهر توسط شرکت سازنده قابل تحلیل و شناسایی است.
      o استفاده مستقیم از دوربین و وسایل دیجیتال: استفاده هم‌زمان از دوربین و GPS این امکان را برای تولیدکننده فراهم می‌سازد تا تصاویر بسیار دقیقی از داخل اماکن و ساختمان‌هایی که امکان دسترسی پیش از این به آن‌ها وجود نداشته است فراهم گردد.
      o امکان ایجاد تجمعات مردمی: با توجه به دنبال کردن پوکمون‌ها توسط بازیکنان، طراحان بازی می‌توانند به صورت برنامه‌ریزی‌شده تجمعات مردمی در برخی مناطق را افزایش دهند.
      o سوءاستفاده از اماکن شلوغ: فراهم کردن امکان ایجاد تجمع مردمی در یک نقطه و افزایش مخاطرات تروریستی در این تجمعات.
      o گروه سازی و امکان سوءاستفاده: با توجه به تشکیل گروه در مراحل بالاتر و نیاز به حضور فیزیکی افراد ناشناس در کنار یکدیگر، احتمال سوءاستفاده افراد از یکدیگر افزایش می‌یابد.
      o احتمال درگیری و بروز اختلافات: با توجه به رقابت کاملاً رودررو و فیزیکی بازیکنان با یکدیگر امکان درگیری و نزاع فیزیکی افزایش خواهد یافت.
      o بروز حوادث: به دلیل توجه دائم بازیکن به بازی و کاهش دقت به محیط پیرامونی، احتمال بروز حوادث همچون پرت شدن از بلندی، ایجاد سانحه رانندگی، مورد سرقت قرار گرفتن و خطراتی از این دست برای بازیکنان افزایش خواهد یافت.
      o در اختیار گرفتن تمامی اطلاعات کاربر: با توجه به سطح دسترسی تعریف‌شده برای این بازی و قابلیت دسترسی به اطلاعات کاربر، هکرها می‌توانند کنترل کامل گوشی کاربر را در اختیار بگیرند به همین دلیل کارشناسان امنیت نسبت به دانلود این بازی از سایت‌های غیرقانونی و حاوی نسخه هک هشدار داده‌اند.
      o خروج قابل توجه ارز: با توجه به درآمد اعلام شده حال حاضر این بازی (روزانه 1.5 میلیون دلار)، پیش‌بینی می‌شود با افزایش کشورهای حاضر در این بازی درآمد این شرکت افزایش یافته و ارز بیشتری از کشورهای مصرف‌کننده خارج شود گرچه یک ماه پس از انتشار این بازی درآمد آن با افت زیادی مواجه شد.
      o کاهش بهره‌وری نیروی انسانی: با توجه به اینکه بازیکنان زمان زیادی را صرف انجام بازی پوکمون می‌کنند، دیگر بهره‌وری لازم را در عالم واقع نداشته و خود خسارات اقتصادی زیادی به کشورها وارد می‌سازد.
      o افزایش تردد شهری و هزینه‌های حمل‌ونقل: با توجه به نیاز بازیکنان به حضور فیزیکی در مکان‌های مختلف شهر و همچنین تجمع بازیکنان در یک نقطه، افزایش سفرهای درون‌شهری، ایجاد ترافیک، تجمعات ناگهانی و پیش‌بینی‌نشده در سطح شهر جزء پیامدهای شهری در حوزه حمل‌ونقل در شهرهایی خواهد بود که بازی در آن‌ها به‌صورت جدی دنبال گردد.
      o افزایش رفتارهای مجرمانه: با توجه به امکان قرار دادن شخصیت‌های بازی در نقاط مختلف شهری و جذب دیگر بازیکنان به آن نقطه، امکان استفاده از این ابزار برای به دام انداختن افراد جهت انجام اقدامات مجرمانه‌ای همچون زورگیری و دزدی یا قتل در نقاط بی‌دفاع شهری قابل پیش‌بینی است.
      o ایجاد توهم: با توجه به ماهیت بازی که افراد به دنبال موجوداتی هستند که در عالم واقع حضور ندارند ممکن است در بازی‌کننده ایجاد توهم نماید.
      o اعتیاد: با توجه به نوآورانه بودن ایده بازی، تلفیق بازی و فعالیت جسمی، ماهیت آنلاین، انجام بازی به صورت گروهی و رقابتی بودن آن این بازی به صورت جدی اعتیادآور کرده است.
      5- موضع‌گیری کشورهای مختلف نسبت به این بازی
      در کشورهای مختلف نسبت به این بازی موضع‌گیری شده است. که در ادامه به چند مورد آن اشاره خواهد شد.
      5-1- آمریکا
      سناتور آل فرانکن از مینه سوتای آمریکا، نامه‌ای به مدیر اجرایی بازی ارسال کرده و از آن‌ها در چند سؤال زیر پاسخ خواسته است:
      1- چه اطلاعاتی از بازیکنان بازی پوکمون گو دریافت می‌شود؟ 2- این اطلاعات چگونه مورد استفاده قرار می‌گیرد؟ 3- با کدام یک از خدمات دهندگان دیگر این اطلاعات می‌تواند به اشتراک گذاشته شود؟ وی در ادامه در مورد توصیف اینکه سازندگان این بازی چگونه تضمین می‌کنند که کودکان با رضایت والدین به انجام این بازی می‌پردازند و اطلاعات خود را در آن وارد می‌کنند سؤال کرده است. سناتور فرانکن اظهار داشته است: من نگران این هستم که شرکت تولید کننده بازی نسبت به جمع آوری اطلاعات اضافی عدم مرتبط به بازی اقدام نماید و اطلاعات کاربران را بدون گرفتن رضایت مناسب منتشر نماید. (8) این سنتاتور آمریکایی دو سال قبل نیز پیش‌نویس قانون حفاظت از حریم مکانی را به کنگره این کشور ارائه کرده بود که تا کنون در حال بررسی است. (9)
      5-2- روسیه
      وزیر ارتباطات دولت روسیه اظهار داشت به اینکه سرویس‌های اطلاعاتی به این برنامه کمک کرده باشند تا اطلاعات ویدئویی در مورد مکان‌های مختلف در سراسر جهان جمع‌آوری شود مظنون است. (10) یکی از افراد سیاسی حزب متحد روسیه نیز اعلام کرد این بازی در زمینه انتخابات ظاهر شد و حزب پشت آن در خارج از کشور قرار دارد و هدف آن ایجاد بی ثباتی است. (11)
      5-3- چین
      در این کشور به دلیل فیلترینگ خدمات گوگل و وابستگی این بازی به نقشه گوگل امکان استفاده از آن به صورت معمول وجود ندارد، اما برخی از کاربران چینی با استفاده از شناسه استرالیا، در چین مشغول بازی هستند. (12)
      5-4- ترکیه
      مرکز دینی وابسته به ائمه جماعات مساجد ترکیه ممنوعیت اجرای این بازی در مساجد و اماکن مقدس را خواستار شده‌اند. رئیس این مجمع اظهار داشت که این بازی اهمیت و جایگاه مساجد که زیباترین عبادتگاه‌ها در اسلام است را تضعیف می‌کند و به همین دلیل باید در ترکیه ممنوع شود. علت اظهارنظر رئیس این مجمع، معرفی تعدادی از مساجد این کشور توسط بازی به‌عنوان Pokestop بوده است. (11)
تمامی حقوق برای مرکز ملی فضای مجازی محفوظ است. هر گونه کپی‌برداری از مطالب با ذکر منبع بلامانع است.